{"id":377,"date":"2014-03-31T13:01:47","date_gmt":"2014-03-31T10:01:47","guid":{"rendered":"http:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/?p=377"},"modified":"2014-03-31T13:31:32","modified_gmt":"2014-03-31T10:31:32","slug":"bilimde-devrim-isik-hizi-asildimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/bilimde-devrim-isik-hizi-asildimi\/","title":{"rendered":"Bilimde devrim: I\u015f\u0131k h\u0131z\u0131 a\u015f\u0131ld\u0131\/m\u0131?"},"content":{"rendered":"<h2>Bilimde devrim: I\u015f\u0131k h\u0131z\u0131 a\u015f\u0131ld\u0131<\/h2>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-492 alignleft\" alt=\"2011_isik_hizi_asildimi\" src=\"http:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/2011_isik_hizi_asildimi-300x132.jpg\" width=\"300\" height=\"132\" srcset=\"https:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/2011_isik_hizi_asildimi-300x132.jpg 300w, https:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/2011_isik_hizi_asildimi.jpg 500w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>ABD\u2019li bilim adam\u0131 Wang, yapt\u0131\u011f\u0131 deneylerde <strong>\u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131<\/strong>n\u0131 300 bin kat a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131<\/p>\n<p>ABD\u2019li bir bilim adam\u0131, <strong>fizik<\/strong> kurallar\u0131n\u0131 alt\u00fcst eden bir geli\u015fmede, laboratuvar ko\u015fullar\u0131nda \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131n\u0131n, bilinen s\u0131n\u0131r\u0131 olan saniyede 300 bin kilometreyi <strong>300 kat<\/strong> a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu deneyin sonucunun do\u011frulanmas\u0131 halinde bile,<!--more--> \u00fcnl\u00fc fizik bilgini <strong>Albert Einstein<\/strong>\u2019\u0131n izafiyet teorisi ge\u00e7erlili\u011fini yitirmeyecek.<\/p>\n<p><strong>Princeton NEC<\/strong> Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn uzmanlar\u0131ndan <strong>Dr. Lijun Wang<\/strong>, a\u00e7\u0131klamas\u0131nda, laboratuvar deneyinin, bir \u0131\u015f\u0131k demetinin, i\u00e7inde \u00f6zel olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f <strong>sezyum gaz\u0131<\/strong> bulunan test ortam\u0131na g\u00f6nderilmesiyle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<br \/>\n<strong>Wang<\/strong>\u2019\u0131n verdi\u011fi bilgiye g\u00f6re, a\u015f\u0131r\u0131 hassas zaman \u00f6l\u00e7me cihazlar\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 deneyde, \u0131\u015f\u0131k demeti, daha sezyum gazl\u0131 test ortam\u0131na girmeden ortamdan \u00e7\u0131kt\u0131. I\u015f\u0131k demetinin test ortam\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p yoluna 20 metre daha devam ettikten sonra, ortama daha o anda girdi\u011fi belirlendi. Wang, bir ba\u015fka deyi\u015fle, \u0131\u015f\u0131k demetinin, daha test ortam\u0131na girmeden d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<br \/>\nTest sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 inceleyen Berkeley \u00dcniversitesi fizik profes\u00f6r\u00fc Raymond Chiao, deney verilerinin \u201c<span style=\"color: #0000ff;\"><strong><em>inan\u0131lmaz bir duruma i\u015faret etti\u011fini<\/em><\/strong><\/span>\u201d s\u00f6yledi. Bilinen fizik kurallar\u0131na g\u00f6re her t\u00fcrl\u00fc veri, en fazla, saniyede 300 bin kilometre olarak kabul edilen \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131yla iletilebildi\u011fi gibi, zaman da, bu \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131yla g\u00f6receli olarak hesaplan\u0131yor.<br \/>\nWang\u2019\u0131n deneyinin ge\u00e7erli kabul edilmesi halinde, fizi\u011fin temel kanunlar\u0131ndan olan ve \u201cnedensiz sonu\u00e7 olmaz veya bir olgunun sonu ba\u015f\u0131ndan sonra gelir\u201d \u015feklinde \u00f6zetlenebilecek \u201cetki-tepki yasas\u0131\u201dn\u0131n da yo\u011fun tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7aca\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiliyor. Bu durumda, bir olgunun ba\u015flamadan \u00f6nce bitmesinin m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini belirten kimi uzmanlar, bilinen zaman kavram\u0131n\u0131n \u201c\u00e7\u00f6kece\u011fini\u201d \u00f6ne s\u00fcrerken baz\u0131 uzmanlar ise \u00fcnl\u00fc fizik\u00e7inin teorisinin ge\u00e7erlili\u011fini s\u00fcrd\u00fcrece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<br \/>\nBu bilim adamlar\u0131n\u0131n tezine g\u00f6re, Wang\u2019\u0131n deneyi, \u015fu \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klanabilir. Camdan d\u0131\u015far\u0131 bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bir adam\u0131n buza basarak d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyorsunuz, ama asl\u0131nda o adam hala y\u00fcr\u00fcyor. \u0130\u015fte bu durumda zaman\u0131 geri \u00e7evirip o insan\u0131 d\u00fc\u015fmeden \u00f6nce uyaramayaca\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in Einstein\u2019in teorisi ge\u00e7erlili\u011fini yitirmeyecek.<br \/>\nLijun Wang\u2019\u0131n ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n, \u00fcnl\u00fc bilim dergisi Nature\u2019\u0131n yeni yay\u0131nlanacak say\u0131s\u0131nda yer alaca\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<p>N\u00f6trinolar\u0131n \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131ndan h\u0131zl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in 2. deney yap\u0131ld\u0131. Bu deneyde de n\u00f6trinolar\u0131n h\u0131z\u0131, \u0131\u015f\u0131ktan daha fazla \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc&#8230; \u0130svi\u00e7re\u2019deki CERN laboratuvar\u0131ndan, 730 kilometre uzakl\u0131ktaki \u0130talya\u2019daki Gran Sasso laboratuvar\u0131na, n\u00f6trino demetleri g\u00f6nderildi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bilimadamlar\u0131, bu deneyde de, n\u00f6trinolar\u0131n \u0131\u015f\u0131ktan daha h\u0131zl\u0131 hedeflerine ula\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 belirlediler.<\/p>\n<p>Bu deneyin yan\u0131lma pay\u0131n\u0131n, \u00f6ncekine g\u00f6re 20 kez daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu bildirildi.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7lar, bir bilim kurulu taraf\u0131ndan da incelenecek.<\/p>\n<p>N\u00f6trinolar hakk\u0131ndaki hipotezin kesinle\u015fmesi i\u00e7in, baz\u0131 deneyler daha yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi belirtiliyor. Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde ve Japonya\u2019da da bilimadamlar\u0131, n\u00f6trino deneyini tekrarlamay\u0131 planl\u0131yor.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilimde devrim: I\u015f\u0131k h\u0131z\u0131 a\u015f\u0131ld\u0131 ABD\u2019li bilim adam\u0131 Wang, yapt\u0131\u011f\u0131 deneylerde \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131n\u0131 300 bin kat a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131 ABD\u2019li bir bilim adam\u0131, fizik kurallar\u0131n\u0131 alt\u00fcst eden bir geli\u015fmede, laboratuvar ko\u015fullar\u0131nda \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131n\u0131n, bilinen s\u0131n\u0131r\u0131 olan saniyede 300 bin kilometreyi 300 kat a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu deneyin sonucunun do\u011frulanmas\u0131 halinde bile,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":496,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"enabled":false},"version":2}},"categories":[183,1,203,30],"tags":[209,206,204,19,207,208,210,205,211],"class_list":["post-377","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","category-genel","category-isik-hizi","category-yasam","tag-albert-einstein","tag-bilim-2","tag-dr-lijun-wang","tag-featured","tag-fizik","tag-isik-hizi-2","tag-princeton-nec","tag-sezyum-gazi","tag-wang"],"aioseo_notices":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/2011_isik_hizi_asildimi-1.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4sbm9-65","jetpack-related-posts":[{"id":541,"url":"https:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/suni-kas-uretildi\/","url_meta":{"origin":377,"position":0},"title":"Suni Kas \u00dcretildi","author":"SahinSOLMAZ","date":"12 Nisan 2014","format":false,"excerpt":"Nanoteknoloji ile \u00fcretilen suni kas, do\u011fal kastan 85 kat daha fazla mekanik g\u00fc\u00e7 \u00fcretebiliyor. ABD\u2019deki Texas \u00dcniversitesi ile Avustralya, \u00c7in, G\u00fcney Kore, Kanada ve Brezilya\u2019dan bilimadamlar\u0131n\u0131n ortak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sonucu \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc ve s\u00fcper dayan\u0131kl\u0131 suni kas \u00fcretildi. Bulu\u015fu ger\u00e7ekle\u015ftiren bilimadamlar\u0131, nanoteknoloji yard\u0131m\u0131yla olu\u015fturulan ipliklere parafin ilave edilerek \u00fcretilen suni kas\u0131n,\u2026","rel":"","context":"&quot;Bilim&quot; i\u00e7inde","block_context":{"text":"Bilim","link":"https:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/category\/bilim\/"},"img":{"alt_text":"suni-kas-uretildi","src":"https:\/\/i0.wp.com\/sahinsolmaz.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/suni-kas-uretildi.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/sahinsolmaz.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/suni-kas-uretildi.jpg?resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/sahinsolmaz.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/suni-kas-uretildi.jpg?resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/sahinsolmaz.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/suni-kas-uretildi.jpg?resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":1712,"url":"https:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/seyh-edebalinin-osman-gaziye-nasihati\/","url_meta":{"origin":377,"position":1},"title":"\u015eeyh Edeb\u00e2li&#8217;nin Osman Gazi&#8217;ye Nasihat\u0131","author":"SahinSOLMAZ","date":"8 Haziran 2018","format":false,"excerpt":"Biraz da nasihat... A\u015fa\u011f\u0131daki al\u0131nt\u0131, \u015eeyh Edeb\u00e2li'nin Osman Gazi'ye (I. Osman, Osman Gazi, Osman Bey ya da di\u011fer ad\u0131 ile Osman Han'a) olan nasihatidir. \u015eeyh Edeb\u00e2li'nin Osman Gazi'ye Nasihat\u0131, \u00fcnl\u00fc Osmanl\u0131 tarih\u00e7isi Cenabi'nin \"Cenab\u00ee Tarihi\" ad\u0131yla da bilinen \"el-H\u00e2fil\u00fc'l-V\u00e2s\u0131t ve Aylem\u00fc'z-Z\u00e2hir\u00fc'l-Muh\u00eet\" adl\u0131 Arap\u00e7a eserinin S\u00fcleymaniye K\u00fct\u00fcphanesi'nde kay\u0131tl\u0131 bir n\u00fcshas\u0131nda mevcuttur.\u2026","rel":"","context":"&quot;Genel&quot; i\u00e7inde","block_context":{"text":"Genel","link":"https:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/category\/genel\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/377","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=377"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/377\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/496"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=377"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=377"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sahinsolmaz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=377"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}